Hoe beter je skills, hoe leuker de thrills

Tien strategieën om je een betere, veiligere rijder te maken

Tekst door Matt King

Met een hoge mate van vaardigheid motorrijden betekent meer dan alleen hard kunnen gaan. Volgens de Motorcycle Safety Foundation (MSF) heb je eigenlijk vier verschillende soorten vaardigheden nodig: fysiek, mentaal, emotioneel en sociaal. Je moet comfortabel zijn met de bediening, maar minstens zo belangrijk is hoe goed je de wegcondities leest, omgaat met het verkeer, je aanpast aan weer en ondergrond, en hoe goed je omgaat met andere weggebruikers met wie je de ruimte deelt. Elk van deze vier vaardigheden is belangrijk, maar als het gaat om risico’s beheersen, is het belangrijkste hoe je je hoofd gebruikt.

Mentale voorbereiding is de basis van goede beslissingen op de motor, ondersteund door het toepassen van beproefde strategieën die je kunnen helpen op drukke wegen, in onvoorspelbare omstandigheden, met afgeleide bestuurders en alles wat motorrijders verder in gevaar kan brengen. Slimme rijders vertrouwen niet op geluk. Hieronder nemen we 10 ‘street-smart’ strategieën door die je helpen een zelfverzekerdere, capabelere en veiligere rijder te worden. Doe er je voordeel mee!

Als je de Harley-Davidson Riding Academy Basic Rider Course hebt afgerond, of een ander trainingsprogramma gebaseerd op het MSF-curriculum, zullen veel van deze ideeën je waarschijnlijk bekend voorkomen. Beschouw dit als een opfrisser en een herinnering aan waarom deze basisprincipes belangrijk zijn als je rijdt, ongeacht hoeveel ervaring je hebt.

1. Zoeken, evalueren en uitvoeren
Dit is de meest basale rijderstrategie die door de MSF wordt onderwezen. SEE staat voor search, evaluate and execute en heeft betrekking op het belang van het gebruik van je ogen en geest (mentale vaardigheden) evenals handen en voeten (fysieke vaardigheden) om informatie over je omgeving te verwerken en precieze, goed getimede handelingen uit te voeren. SEE bestaat uit drie elementen:

• Zoek eerst agressief naar potentiële gevaren, zoals weg- of verkeersomstandigheden die je in gevaar kunnen brengen.
• Evalueer vervolgens de situatie door de informatie te verwerken die je ziet, anticipeer op mogelijke problemen en maak een plan als reactie.
• Voer je plan tenslotte doortastend uit door te communiceren met andere weggebruikers of door snelheid, rijstrookpositie of richting aan te passen, en ontsnappingsroutes te gebruiken om conflicten te vermijden.

2. Scannen, identificeren, voorspellen, beslissen en uitvoeren
Een uitgebreide versie van SEE heet SIPDE (scan, identify, predict, decide, execute) en voegt twee extra elementen toe aan risicobeheersing. Je scant op gevaren, identificeert specifieke risico’s, voorspelt wat er daarna kan gebeuren, bepaalt een reactie en voert de manoeuvre uit. Deze strategie is nuttig voor rijders die baat hebben bij een meer gedetailleerde mentale checklist.

3. Rijstrookpositionering
Strategische rijstrookpositionering verbetert jouw zichtbaarheid voor andere bestuurders en helpt ontsnappingsroutes te creëren. Om deze strategie effectief te gebruiken, verdeel je de rijstrook in drie secties: links, midden en rechts, en kies je de positie die jouw zicht maximaliseert, de dode hoeken van andere voertuigen vermijdt en je ruimte geeft om te manoeuvreren als er onverwacht iets gebeurt.

4. De 2-4-12-regel
Het aanhouden van voldoende volgtijd, afstand en uitwijkmogelijkheden opzij geeft je de tijd om te reageren op de wegomstandigheden of de acties van andere bestuurders. Dit is vooral belangrijk in risicovolle omgevingen zoals kruispunten, druk verkeer, slecht weer of verminderd zicht. Doorlooptijden kun je onderverdelen met de 2-4-12-regel:

• Twee seconden is de minimale veilige volgafstand onder ideale wegomstandigheden.
• Vier seconden geeft je genoeg tijd om snel te reageren om een obstakel te ontwijken of als je een noodstop moet maken.
• Twaalf seconden is de tijd die je vooruit moet plannen terwijl je anticipeert en evalueert wat er op je reisroute gebeurt.

5. Ontsnappingsroutes
Alerte rijders kijken altijd vooruit en denken vooruit om ontsnappingsroutes te vinden en te plannen, weg van mogelijk gevaar. Dit betekent het identificeren van open rijstroken, vluchtstroken, ruimtes tussen voertuigen en veilige remzones die je kunt gebruiken als er ineens een gevaar ontstaat en je uit de gevarenzone moet blijven.

6. Kruispunten
Kruispunten zijn risicovolle gebieden, vooral voor motorfietsen. Oefen het ontwikkelen van een 360-graden bewustzijn van wat er voor, achter en links en rechts van je gebeurt bij het naderen van een kruispunt. Wees voorbereid om te accelereren, te stoppen, uit te wijken en je ontsnappingsroutes te plannen. Pas je positie op de rijstrook aan zodat je rijdt waar andere voertuigen je het beste kunnen zien.

7. “Rijd je eigen rit”
Deze strategie legt de nadruk op rijden binnen je persoonlijke grenzen en comfortniveau, in plaats van het tempo of vaardigheidsniveau van anderen te willen bijhouden. Dit is vooral belangrijk bij groepsrijden, omdat het voorkomt dat groepsdruk jouw risico verhoogt. Laat je niet uitdagen tot slecht rijgedrag of rij niet boven je kunnen, alleen omdat anderen bereid zijn meer risico’s te nemen.

8. Bochten rijden
Bochten benaderen met de juiste snelheid, op de juiste rijstrookpositie en met een soepele gashand helpt grip en zicht te behouden in de bocht, waardoor de kans op wijd gaan of verrassingen midden in de bocht kleiner wordt. MSF leert dat de drie rijstrookposities (buiten, midden, binnen) overeenkomen met 27 mogelijke lijnen die je kunt rijden van het instuurpunt via de apex tot bocht-uit. De midden-midden-midden en buiten-binnen-buiten lijn worden het meest gebruikt. Kies de lijn die het beste zicht geeft en die je de meeste kans geeft om op jouw gewenste snelheid de hele bocht door te komen.

9. Zelfevaluatie
Zelfevaluatie is een van de belangrijkste vaardigheden die je als motorrijder kan ontwikkelen. Het is cruciaal om je fysieke en emotionele toestand regelmatig te checken voordat je gaat rijden. Omdat factoren als vermoeidheid, stress, emoties, alcohol en andere afleidingen je risico allemaal kunnen verhogen. Als de omstandigheden niet goed zijn, is het waarschijnlijk een goed idee om je rit uit te stellen of aan te passen. Zelfevaluatie is een doorlopend proces, niet alleen voor, tijdens of na elke rit, maar gedurende je hele motorcarrière.

10. ATGATT (all the gear, all the time)
Elke rijder kent de term ATTGATT of de bijbehorende term: ‘dress for the slide, not the ride.’ Als je je kleedt op comfort, veiligheid en zichtbaarheid, ben je zo goed mogelijk voorbereid op alles wat de weg of het weer je kan brengen. Onthoud altijd: er zijn geen slechte ritten, alleen slechte uitrusting!

Alles samenbrengen
Samen versterken deze strategieën de kernboodschap van MSF: motorveiligheid hangt af van bewustzijn, beoordeling, ruimtebeheer en gedisciplineerde besluitvorming, niet alleen van fysieke skills of ervaring. Wanneer alles samenkomt, ervaart je als rijder een gevoel van gelukzaligheid dat je niet snel ergens anders zult vinden!

Matt King is de voormalige redacteur van de HOG^® en The Enthusiast^® magazine, en een door de Motorcycle Safety Foundation gecertificeerde Harley-Davidson^™ Riding Academy Rider Coach.

---

Trefwoorden: